De eerste sleutels van Almere, van Bivak tot Schoolwerf (1975-1976)

Op 1 december 2025 om 16.00 uur opent burgemeester Hein van der Loo in Stadsarchief Almere de tentoonstelling De eerste sleutels van Almere, van Bivak tot Schoolwerf (1975-1976). Met talloze unieke foto’s en een kopie van ‘Het kleinste Museum van Almere’ brengt de tentoonstelling het Bivak en het eerste jaar van Almere tot leven. Exact op deze dag en dit tijdstip werden 50 jaar geleden de eerste sleutels van acht tijdelijke houten huizen uitgereikt en het fundament gelegd voor de stad die Almere nu is.

De tentoonstelling start bij de eerste sleutel van het Bivak aan Wim Leeman, de eerste politieman van Almere, en andere kwartiermakers van onder andere de PTT en de ambulance op 1 december 1975. De tentoonstelling eindigt bij 30 november 1976, toen Henk en Lia de Clerk de sleutels van hun woning aan de Schoolwerf kregen uitgereikt. De tentoonstelling markeert zo het begin en einde van de feestelijke viering van 50 jaar Almere die loopt vanaf eind november 2025 tot eind november 2026.

De tentoonstelling toont foto’s, privébeelden, geluidsfragmenten en plattegronden over het leven in het Bivak en het eerste jaar van Almere, toen er verder nog geen mensen woonden. In 1975 en 1976 werd al wel heel druk gebouwd, ontwikkelde Projektburo Almere plannen voor de nieuwe stad, verscheen de krant De Almare en werden Amsterdammers warm gemaakt om naar Almere te komen. In de tentoonstelling komen verder nieuwsgierige journalisten, de monumentenstatus van het Bivak en de tiny house-beweging aan bod en liggen originele kranten uit dat eerste jaar op een leestafel.

Het kleinste museum van Almere

Het middelpunt van de tentoonstelling vormt een 1:1 kopie van ‘Het Kleinste Museum van Almere’. Dit is de bijnaam voor een presentatie met Bivak-spullen die politieman Wim Leeman in zijn toilet had ingericht. Na zijn overlijden in 2023 verschenen in de (landelijke) pers verschillende artikelen over deze eerste politieman van Almere en zijn mini-museum. Stadsarchief Almere besloot een replica te laten maken met daarin de originele spullen, een schenking van de dochters van Wim Leeman aan het Stadsarchief.

Het Bivak

Het Bivak was een groepje van acht houten huizen in Almere Haven waarmee het fundament van Almere werd gelegd. Acht kwartiermakers werkzaam bij onder andere de politie, PTT, de RIJP en ambulancedienst, woonden hier met hun gezinnen; 16 volwassenen en 9 kinderen.

Samenstelling

Het idee voor de tentoonstelling is afkomstig van Almeerder Jak Boumans. Hij schreef in 2022 De Allereerste Almeerder, het levensverhaal van Wim Leeman in de serie levensboeken van Humanitas in Almere. Daarvoor deed hij veel archiefonderzoek. Op basis van het werk van Jak Boumans en aanvullend onderzoek stelde curator Michel Langendijk de tentoonstelling samen. Samen schrijven ze een compacte uitgave (32 p) met achtergrondinformatie over Het Bivak die in januari 2026 verschijnt en gratis beschikbaar komt voor bezoekers.

Openingtijden

De eerste sleutels van Almere, van Bivak tot Schoolwerf (1975-1976) in Stadsarchief Almere is gratis toegankelijk en te bezoeken van 2 december 2025 tot 30 april 2026 op dinsdag, woensdag en donderdag van 12.00 – 16.00 uur (uitgezonderd de kerstvakantie) en op zaterdag 6 december 2025 en een aantal extra dagen in het weekend die via de website bekend worden gemaakt.

Lees meer